رشته تاریخ، که به عنوان مطالعه تجربیات گذشته بشر تعریف میشود، فراتر از حفظ نامها و تاریخها است. این رشته با تحلیل عمیق شواهد، به ما کمک میکند تا چگونگی شکلگیری جوامع، فرهنگها، اعتقادات و سیاستهای امروزی را درک کنیم. اگر ذهن تحلیلی و کنجکاوی برای واکاوی علل اتفاقات بزرگ و کوچک در طول زمان، از ظهور و سقوط امپراتوریها تا تحولات اجتماعی روزمره، دارید، تحصیل در رشته تاریخ در دانشگاههای معتبر بینالمللی میتواند دروازهای به سوی فرصتهای تحصیلی و مهاجرتی ارزشمند باشد.
مطالعه تاریخ به شما مهارتهای حیاتی تفکر انتقادی، توانایی پردازش و تحلیل حجم عظیمی از اطلاعات و قدرت استدلال منطقی را میبخشد که در دنیای امروز بسیار مورد نیازند. فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در زمینههایی چون آکادمی، مشاوره، دیپلماسی، رسانه و حتی تحلیل دادهها موفق باشند. با این حال، یکی از مهمترین دغدغههای علاقهمندان به ادامه تحصیل در خارج از کشور، انتخاب گرایش مناسب است. با توجه به وسعت این رشته، دانشگاههای بینالمللی شاخههای تخصصی متعددی را در مقاطع ارشد و دکترا ارائه میدهند.
اما سوال اساسی اینجاست که با توجه به تنوع گرایشهای موجود، چگونه میتوان بهترین گرایش رشته تاریخ را برای اپلای و موفقیت در بازار کار بینالمللی انتخاب کرد؟
اهمیت تحصیل در رشته تاریخ
همانطور که گفته شد، رشته تاریخ به معنای مطالعه و درک تجربیات و تحولات انسانی در گذشته است. اهمیت تحصیل در این رشته در عصر حاضر، نه تنها به دلیل شناخت گذشته، بلکه به خاطر درک الگوهای رفتاری بشر و جلوگیری از تکرار اشتباهات است. به عنوان مثال، درک ریشههای جنگها، تبعیضها یا حتی ظهور رهبران کاریزماتیک نظیر سزار یا هیتلر، به ما بینشی عمیق در مورد پیچیدگیهای جامعه بشری میدهد.
یک مورخ متخصص، با مطالعه دقیق تاریخهایی چون تاریخ هخامنشیان یا تحولات دوره تاریخی قاجار، میتواند فراز و نشیبهای قدرت، دین و سیاست را تحلیل کند. این تحلیلها، ابزارهایی هستند که به ما کمک میکنند تا جامعه امروز و مسیر تحولات آینده را بهتر درک کنیم. مهارتهایی که در این رشته کسب میکنید – شامل مهارتهای ارتباطی حرفهای، تحقیق عمیق آکادمیک، توانایی نقد منابع و تفکر تحلیلی و انتقادی – زمینهساز موفقیت در بسیاری از حوزههای شغلی خواهند بود.
گرایش های اصلی رشته تاریخ در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا
تحصیل در رشته تاریخ به این معنا نیست که مجبور به مطالعه تمام وقایع تاریخی باشید. در مقاطع تحصیلات تکمیلی، گرایشهای تخصصی این امکان را به شما میدهند که تمرکز خود را بر یک حوزه خاص قرار دهید. درک این گرایشها برای انتخاب مسیر تحصیلی و شغلی شما بسیار مهم است.
| اهمیت برای اپلای و مهاجرت | تمرکز اصلی | گرایش |
| ایدهآل برای علاقهمندان به دیپلماسی، علوم سیاسی و مشاغل دولتی | تحلیل فرایندهای سیاسی، رهبران، جنبشها و ظهور/سقوط سیستمهای سیاسی | تاریخ سیاسی |
| مناسب برای مطالعات فرهنگی، جامعهشناسی و مردمشناسی | مطالعه تجربیات زندگی روزمره مردم، آداب و رسوم، ساختارهای اجتماعی و طبقات | تاریخ اجتماعی |
| گرایشی قوی برای ورود به مراکز تحقیقاتی اقتصادی و مشاوره | بررسی تأثیر وقایع تاریخی بر اقتصاد، بازارهای جهانی، صنایع و طبقات کارگری | تاریخ اقتصادی |
| مسیری مستقیم به سوی مشاغل دیپلماتیک و سازمانهای بینالمللی | روابط بینالملل، معاهدات، اتحادها و سازمانهای بینالمللی (مثل جنگ و صلح) | تاریخ دیپلماتیک |
| مناسب برای موزهداری، نقد هنری و فعالیتهای فرهنگی | تحلیل اشکال هنری، مجسمهها، نقاشیها و معماری و معنای وجودی آنها | تاریخ هنر و معماری |
| گرایشی پرطرفدار در زمینه میراث فرهنگی و مطالعات منطقهای | مطالعه عقاید، سنتها، آیینها، زبانها و هویتهای فرهنگی ملتها | تاریخ فرهنگی |
| مرتبط با حوزههای نوآوری، فناوری و اخلاق پزشکی | بررسی تحولات علمی و پزشکی و تأثیر آنها بر جامعه در طول تاریخ | تاریخ علم و پزشکی |
معیارهای انتخاب بهترین گرایش
انتخاب “بهترین” گرایش در رشته تاریخ یک تصمیم کاملاً شخصی است و نمیتوان یک نسخه واحد برای همه تجویز کرد. این انتخاب باید بر اساس سه معیار اصلی صورت گیرد تا شانس شما برای اخذ پذیرش (بخصوص با بورسیه) و موفقیت شغلی پس از فارغالتحصیلی افزایش یابد:
- علاقه و استعداد آکادمیک: مهمترین معیار، علاقه شما به موضوع است. اگر به مباحث مربوط به زنان و نقش آنها در تاریخ علاقه دارید، گرایش تاریخ زنان برای شما مناسب است. اگر به سیاست و ژئوپلیتیک علاقه دارید، تاریخ سیاسی یا دیپلماتیک بهترین گزینه است. کمیتههای پذیرش در دانشگاهها (بهویژه در مقاطع ارشد و دکترا) به روشنی این علاقه را در رزومه، انگیزه نامه و پروپوزال شما تشخیص میدهند.
- ارتباط با بازار کار و مهاجرت (بهترین رشته های انسانی برای مهاجرت): برخی گرایشها شانس بیشتری برای یافتن شغل و در نتیجه، اخذ اقامت پس از تحصیل دارند. برای مثال، گرایشهایی مانند تاریخ اقتصادی یا تاریخ علم و پزشکی که با حوزههای پرتقاضا (اقتصاد و فناوری) تلاقی دارند، میتوانند به عنوان بهترین رشته های انسانی برای مهاجرت شناخته شوند. تاریخ دیپلماتیک نیز برای کار در سازمانهای بینالمللی بسیار ارزشمند است.
- تخصص اساتید و دانشگاههای مقصد: در مقطع ارشد و دکترا، یافتن استادی که حوزه تحقیقاتی او دقیقاً با علاقه شما همسو باشد (Match Research)، حیاتی است. ابتدا یک فایل اکسل جامع از دانشگاههای مورد نظر، ددلاینها و اساتید مرتبط تهیه کنید. سپس، با توجه به تخصص اساتید (مثلاً یک استاد برجسته در حوزه تاریخ هخامنشیان در یک دانشگاه آلمانی)، گرایش تخصصی خود را نهایی کنید و با ایمیل حرفهای و شخصیسازی شده با آنها ارتباط برقرار کنید.
مراحل ضروری اپلای رشته تاریخ به خارج از کشور
مسیر اپلای یک فرآیند گام به گام بوده که نیازمند برنامهریزی دقیق است. نادیده گرفتن هر مرحله میتواند به قیمت از دست دادن شانس پذیرش یا بورسیه تمام شود.
- تقویت انگیزه و زمانبندی زبان: پیش از هر چیز، باید از تصمیم خود برای مهاجرت و سختیهای پیش رو مطمئن باشید. پس از تقویت انگیزه، باید برای آزمونهای زبان آیلتس یا تافل برنامهریزی کنید. بسته به سطح زبان شما، این فرآیند ممکن است بین ۳ ماه تا یک سال طول بکشد. نمره زبان خوب (معمولاً بالای ۶.۵ آیلتس یا ۹۰ تافل) جزو مدارک حیاتی برای پذیرش است.
- آمادهسازی مدارک کلیدی : این مرحله تعیینکنندهترین بخش است. رزومه (CV) شما باید حرفهای، بهروز و متناسب با گرایش انتخابیتان باشد. نوشتن انگیزه نامه (SOP) باید طوری باشد که نشان دهد چرا شما کاندیدای منحصر به فردی هستید و چگونه هدف تحقیقاتی شما با تخصص دانشگاه همخوانی دارد. توصیهنامه (Recommendation Letter) از اساتید شناختهشده و برجسته، به شدت احتمال پذیرش شما را افزایش میدهد. اگر در دانشگاه دولتی تحصیل کردهاید، حتماً فرآیند آزادسازی مدرک تحصیلی را از طریق سامانه سجاد پیگیری کنید.
- تحقیق و ساخت اکسل: اطلاعات دانشگاهها، ددلاینها و اساتید مرتبط را در یک فایل اکسل ثبت کنید.
- ایمیل زدن به اساتید (Faculty E-mailing): ایمیلهای خود را شخصیسازی کنید. به جای استفاده از قالبهای آماده، مهارتها و اهداف تحقیقاتی خود را به نحوی برجسته کنید که استاد متقاعد به پاسخگویی شود. این مرحله، که گاهی صدها ایمیل را شامل میشود، رمز موفقیت شماست.
- پر کردن اپلیکیشن: پس از دریافت پاسخهای امیدوارکننده از اساتید، فرمهای اپلیکیشن را با دقت پر کرده، نمرات زبان و مدارک تحصیلی خود را ریپورت کنید و در نهایت، هزینه اپلیکیشن (Application Fee) را بپردازید.
- اخذ پذیرش و درخواست ویزا: پس از اعلام نتایج پذیرش (معمولاً پس از دو ماه)، باید با توجه به شرایط ارائه شده (بورسیه، کمکهزینه و…) یکی از آنها را بپذیرید. گام نهایی، درخواست ویزای تحصیلی است که نیازمند دقت بالا در ارائه مدارک مالی و توجیه هدف سفر است.
با وجود پیچیدگیهای قابل توجه در مسیر اپلای تحصیلی برای دانشگاههای مختلف جهان، میتوانید به دنبال راهی باشید تا این مسیر را برایتان سریعتر کند طوری که بار فرسایشی نداشتهباشد. اما چگونه؟
شما میتوانید با استفاده از خدمات رایگان اپلای تحصیلی در پلتفرم وایز اپلای، این مسیر را برای خودتان سادهتر کنید. سایت وایز اپلای به شما این امکان را میدهد که شانس خود را برای قبولی در دانشگاههای مختلف بسنجید و برای صرفه جویی در زمان خود، همزمان برای چند دانشگاه اپلای کنید. علاوه بر این میتوانید هزینه اپلیکیشن فی را بدون نیاز به خدمات صرافی، به شکل ریالی و در داخل پلتفرم انجام دهید. در این سایت شما به چندین هزار برنامه تحصیلی دسترسی دارید و حق انتخاب زیادی خواهید داشت.
بورسیه های تحصیلی رشته تاریخ
هزینه تحصیل در خارج از کشور یکی از بزرگترین دغدغهها است. خوشبختانه، بورسیههای متعددی از سوی دولتها، دانشگاهها و سازمانهای خصوصی برای دانشجویان رشته تاریخ ارائه میشود. تاریخ شروع و پایان این بورسیهها متغیر است و باید به طور منظم وبسایتهای مرتبط را بررسی کنید. داشتن رزومه قوی، معدل عالی و نمره زبان بالا شانس شما را برای کسب این بورسیهها به شدت افزایش میدهد.
| تمرکز | نوع بورس | کشور ارائه دهنده | مقطع تحصیلی | نام بورس (نمونه) |
| تمامی رشتهها (بینالمللی) | کامل | آمریکا | ارشد، دکترا | برنامه بورسیه دانشجویان خارجی فولبرایت |
| تمامی رشتهها (بینالمللی) | کامل | استرالیا | ارشد | بورسیههای جوایز استرالیا |
| تمامی رشتهها (بینالمللی) | کامل | کره جنوبی | ارشد، دکترا | بورسیه جهانی کره (GKS) |
| تمامی رشتهها (بینالمللی) | کامل | انگلیس | ارشد، دکترا | بورسیههای چِوِنینگ بریتانیا |
| کشورهای در حال توسعه | کامل | آمریکا، ژاپن، آفریقا | ارشد | برنامه بورسیه تحصیلات تکمیلی مشترک ژاپن و بانک جهانی |
فرصتها و چشمانداز آینده برای فارغالتحصیلان رشته تاریخ
تحصیل در رشته تاریخ در خارج از کشور، شما را صرفاً به یک پژوهشگر تبدیل نمیکند. مهارتهای تحلیلی، توانایی پژوهش عمیق و تفکر انتقادی که در طول تحصیل در این رشته کسب میکنید، شما را برای ایفای نقشهای کلیدی در بخشهای مختلف آماده میسازد. فارغالتحصیلان گرایشهای مختلف این رشته میتوانند در حوزههای مشاوره سیاسی، تحلیلگری دادههای تاریخی، موزهداری، آرشیوهای ملی و بینالمللی، رسانهها و حتی سازمانهای دیپلماتیک و دولتی مشغول به کار شوند.
با توجه به نیاز روزافزون به متخصصانی که قادر به درک پیچیدگیهای ژئوپلیتیک و اقتصادی جهان هستند، گرایشهایی مانند تاریخ اقتصادی و تاریخ دیپلماتیک، چشمانداز شغلی بسیار روشنی دارند و شانس بالایی برای اخذ اقامت کاری پس از تحصیل فراهم میکنند.