بازار متغیر مواد شیمیایی و اهمیت تحلیل قیمت
در سال های اخیر، بازار جهانی مواد شیمیایی صنعتی دچار نوسانات قابل توجهی شده است؛ از افزایش نرخ ارز و هزینه های حمل و نقل گرفته تا تحریم های تجاری و تغییرات اقلیمی. در این میان، بعضی از مواد شیمیایی پر مصرف مثل لیتیوم بروماید، اکتیل الکل، آب ژاول و وایتکس غلیظ بیشتر از بقیه تحت تأثیر قرار گرفته اند، چرا که در طیف وسیعی از صنایع مثل داروسازی، تصفیه آب، تولید مواد شوینده، صنایع غذایی، نساجی و انرژی به کار می روند. شناخت نوسانات قیمتی این مواد نه تنها برای تامین کنندگان بلکه برای مصرف کنندگان صنعتی هم از اهمیت زیادی برخوردار است. قیمت آب ژاول (وایتکس غلیظ) در ماه های اخیر با توجه به نوسانات نرخ کلر و سود سوزآور، افزایش چشم گیری داشته است.
لیتیوم بروماید؛ افزایش وابستگی به بازار جهانی
ویژگی و کاربرد لیتیوم بروماید
لیتیوم بروماید (LiBr) ماده ای است با توان بالای جذب رطوبت که به صورت گسترده در چیلرهای جذبی، صنایع دارویی و سنتز مواد شیمیایی خاص استفاده می شود. این ماده بیشتر از چین، هند و بعضی کشور های اروپایی وارد می شود.
مزایای استفاده از لیتیوم بروماید
مزایای استفاده از لیتیوم بروماید در سیستم های سرمایشی و صنعتی خیلی چشم گیر است. این ماده به خاطر توان بالای جذب رطوبت، در چیلر های جذبی جایگزین مناسبی برای گاز های مبرد شده و مصرف انرژی را کاهش می دهد. بی بو بودن، پایداری شیمیایی و عملکرد قابل اطمینان در دما های بالا از دیگر مزایای آن است.
دلایل نوسان قیمت لیتیوم بروماید
- افزایش تقاضا در بازار تهویه مطبوع و انرژی پاک
- محدودیت های صادراتی در آسیا
- نوسانات نرخ دلار در بازار آزاد
تحلیل قیمتی لیتیوم بروماید
در سال گذشته، قیمت لیتیوم بروماید در بازار ایران با افزایش حدود ۴۰٪ تا ۶۰٪ همراه بود. هرگونه نوسان در قیمت لیتیوم، که به عنوان ماده اولیه استخراج می شود، بر زنجیره تأمین این ترکیب تاثیرگذار است.
اکتیل الکل؛ بازیگر اصلی در تولید سورفکتانت ها
ویژگی و کاربرد اکتیل الکل
اکتیل الکل (1-Octanol) یک الکل چرب با زنجیره هشت کربنه است که در تولید مواد شوینده، روان ساز ها، عطر ها و افزودنی های صنعتی کاربرد دارد. در فرمولاسیون شویند هها و نرم کننده ها نقش مهمی دارد.
مزایای استفاده از اکتیل الکل
مزایای استفاده از اکتیل الکل در صنایع مختلف به خصوص تولید شوینده ها و مواد آرایشی خیلی قابل توجه است. این الکل چرب با ساختار هشت کربنه، خاصیت نرم کنندگی، حل کنندگی و امولسیون کنندگی بالا دارد و به همین خاطر در تولید کرم ها، شامپو ها و مواد شوینده استفاده می شود. اکتیل الکل به راحتی با ترکیبات دیگر ترکیب شده و پایداری فرمولاسیون را افزایش می دهد.
دلایل نوسان قیمت اکتیل الکل
- وابستگی کامل به واردات از چین، هند و آلمان
- افزایش قیمت مشتقات نفتی
- تحریم های بین المللی و محدودیت ثبت سفارش
تحلیل قیمتی اکتیل الکل
اکتیل الکل یکی از بیشترین نوسانات را در میان الکل های صنعتی تجربه کرده است.
از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا اردیبهشت ۱۴۰۴، قیمت اکتیل الکل بین ۳۰٪ تا ۷۰٪ رشد کرده، به خصوص در زمان های اوج مصرف شوینده ها (اواخر زمستان و ابتدای بهار).
آب ژاول؛ تصفیه کننده ای با قیمت ناپایدار
ویژگی و کاربرد آب ژاول
آب ژاول (سدیم هیپوکلریت) یکی از پراستفاده ترین مواد در ضد عفونی آب، فاضلاب، سطوح بیمارستانی، دامداری و صنایع غذایی است. این ماده به خاطر خاصیت قوی اکسید کنندگی، در شرایط دمایی بالا ناپایدار و حساس به نور است.
دلایل نوسان قیمت آب ژاول
- افزایش قیمت کلر به عنوان ماده اولیه
- هزینه بالای حمل و نقل به مناطق دور افتاده
- میزان تقاضا در فصل گرما و بیماری های واگیردار
مزایای استفاده از آب ژاول (وایتکس غلیظ)
مزایای استفاده از آب ژاول (وایتکس غلیظ) در ضد عفونی و سفید کنندگی، این ماده را به یکی از پرکاربرد ترین ترکیبات شیمیایی تبدیل کرده است. آب ژاول با قدرت بالای از بین بردن باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها، در تصفیه آب، ضد عفونی سطوح بیمارستانی و تولید مواد شوینده استفاده می شود. غلظت بالاتر وایتکس غلیظ باعث اثرگذاری سریع تر و مصرف کمتر در حجم می شود.
تحلیل قیمتی آب ژاول
قیمت آب ژاول در فصول گرم و بحران های بهداشتی افزایش چشم گیر پیدا می کند. در سال ۱۴۰۳، اوج قیمت آن در ماه های خرداد و تیر رخ داد و به بیش از دو برابر متوسط سالانه رسید. اما در زمستان قیمت کاهش پیدا می کند.
جدول مقایسه ای نوسانات قیمت مواد شیمیایی پر مصرف
| نام ماده | کاربرد اصلی | تغییر قیمت در یک سال | حساسیت به بازار جهانی | تأثیر نرخ ارز |
| لیتیوم بروماید | چیلر های جذبی، داروسازی | +۴۰٪ تا +۶۰٪ | زیاد | زیاد |
| اکتیل الکل | شوینده، عطر، روان ساز | +۳۰٪ تا +۷۰٪ | زیاد | زیاد |
| آب ژاول | تصفیه آب، ضد عفونی سطوح | نوسان فصلی بالا | متوسط | متوسط |
عواملی که بازار را دستخوش تغییر می کنند
نوسانات ارزی
تقریباً تمامی مواد فوق به واردات وابسته اند. افزایش نرخ ارز به صورت مستقیم قیمت تمام شده وارداتی را بالا برده و درنتیجه، نوسان شدیدی در بازار داخلی ایجاد می کند.
هزینه های حمل و نقل بین المللی و داخلی
تغییرات در هزینه حمل کالاهای خطرناک، بارگیری کانتینری و مجوزهای بهداشتی صادرات و واردات، از دیگر عوامل مهم در نوسان قیمت این مواد هستند.
تحریم ها و محدودیت های تجاری
در بیشتر مواقع، مواد اولیه مثل لیتیوم، سود سوزآور یا مشتقات نفتی به خاطر تحریم یا سختی انتقال ارز با تأخیر تأمین می شوند. همین عامل باعث کمبود و افزایش قیمت می شود.
عرضه فصلی و تقاضای ناگهانی
مواد مثل آب ژاول و وایتکس که در ضدعفونی استفاده می شوند، در دوران شیوع بیماری یا گرما با تقاضای انفجاری روبرو شده و قیمت آن ها ناپایدار می شود.
قوانین زیست محیطی
سختگیری در قوانین استفاده از مواد شیمیایی خاص در بعضی صنایع (به خصوص غذایی و دارویی)، باعث شده تولید کنندگان داخلی و وارد کنندگان با هزینه های جانبی بیشتری مواجه شوند.
تحلیل آینده بازار و پیش بینی قیمت
با توجه به شرایط موجود و روند های جهانی، می توانیم چند پیش بینی کلیدی ارائه کنیم:
- قیمت لیتیوم بروماید در نیمه دوم ۱۴۰۴ احتمالاً با ثبات بیشتری همراه خواهد بود، چرا که تولید کنندگان چینی در حال افزایش ظرفیت تولید هستند.
- اکتیل الکل به خاطر وابستگی شدید به نفت، همچنان نوسان بالایی خواهد داشت.
- آب ژاول و وایتکس به خاطر تولید داخلی، در صورت کنترل نرخ سود سوزآور، قابلیت ثبات نسبی در قیمت دارند.
- تقویت زیر ساخت های پتروشیمی داخلی و تأمین کنندگان می تواند بازار را متعادل تر کند.
آگاهی، تنها راه کاهش هزینه در بازار بی ثبات
در بازار پر نوسان مواد شیمیایی صنعتی، آگاهی دقیق از روند قیمت ها و تحلیل درست از عوامل موثر بر آن ها، مهم ترین ابزار برای خرید بهینه و برنامه ریزی تولیدی است. چه تولید کننده یک کارخانه شوینده باشید و چه بهره بردار یک چیلر جذبی، دانستن روند نوسانات لیتیوم بروماید، اکتیل الکل، آب ژاول و وایتکس می تواند تصمیم های اقتصادی بهتری را برای شما رقم بزند.