مدیریت سیستم های کابل کشی و لوله گذاری برق در ساختمان ها نیازمند قطعاتی است که علاوه بر محافظت فیزیکی، سرعت اجرا را افزایش دهند. در نقشه های تاسیسات الکتریکی، تغییر مسیر لوله ها امری اجتناب ناپذیر است. زانوهای UPVC به عنوان قطعات اتصال دهنده کلیدی، وظیفه ایجاد زاویه و تغییر جهت ایمن سیم و کابل  های برق را بر عهده دارند. انتخاب صحیح این اتصالات بر اساس قیمت، کیفیت مواد اولیه و نوع خم، تاثیری مستقیم بر بودجه نهایی پروژه و ایمنی طولانی مدت سازه دارد. این گزارش به بررسی دقیق فنی، انواع زانوها و بازه قیمتی آن ها در بازار ایران می پردازد.

عوامل موثر بر قیمت زانو UPVC

قیمت نهایی اتصالات لوله برق تحت تاثیر مولفه های متعددی تعیین می شود. خریداران عمده و پیمانکاران باید بدانند که تفاوت قیمت ها در بازار ناشی از چیست.

  • کیفیت مواد اولیه و فرمولاسیون: مهم ترین عامل، خلوص مواد پلی وینیل کلراید سخت شده (U-PVC) است. استفاده از مواد بازیافتی یا ضایعاتی در تولید زانو، قیمت را کاهش می دهد اما شکنندگی قطعه را بالا می برد. محصولاتی که از رزین نو و افزودنی های پایدارکننده (Stabilizers) استاندارد استفاده می کنند، قیمت بالاتری دارند اما در برابر فشار بتن و ضربه مقاوم ترند.
  • وزن و ضخامت جداره: زانوها در ضخامت های مختلفی تولید می شوند. هرچه ضخامت دیواره بیشتر باشد، وزن قطعه افزایش یافته و مواد بیشتری مصرف شده است. زانوهای سنگین که برای دفن در کف سازه استفاده می شوند، گران تر از نمونه های سبک روکار هستند.
  • نوع قالب و کیفیت تزریق: تکنولوژی تولید بر قیمت اثرگذار است. زانوهایی که با دستگاه های تزریق پلاستیک دقیق و قالب های صیقلی تولید می شوند، سطحی صاف و داخلی بدون پلیسه دارند. نبود زوائد داخلی برای عبور سیم ها حیاتی است و از زخمی شدن روکش کابل جلوگیری می کند. این کیفیت ساخت، هزینه تولید را تغییر می دهد.
  • برند و تاییدیه ها: محصولاتی که دارای نشان استاندارد ملی ایران و گواهینامه های ایزو هستند، به دلیل هزینه های کنترل کیفیت و آزمایشگاه، قیمت متفاوتی دارند.

دسته بندی فنی زانوهای لوله برق

شناخت انواع زانو برای انتخاب دقیق ضروری است. هر مدل برای بخش خاصی از لوله کشی طراحی شده است. این زانو ها معمولاً در سه دسته اصلی زیر قرار می گیرند:

۱. زانو کوتاه

این نوع زانو رایج ترین اتصال برای تغییر مسیر ۹۰ درجه در فضاهای محدود است. زانو کوتاه شعاع خم کمی دارد و فضای کمی اشغال می کند.

  • کاربرد: مناسب برای کنج دیوارها، ورود به قوطی کلید و پریز در دیوارهای نازک و مکان هایی که نیاز به چرخش سریع لوله است.
  • مزیت فنی: اتصال سریع و اشغال فضای کم.
  • نکته اجرایی: به دلیل شعاع کم، عبور فنر سیم کشی از داخل تعداد زیادی زانو کوتاه که پشت سر هم نصب شده اند، دشوار است. بنابراین در مسیرهای طولانی باید با احتیاط استفاده شود.

۲. زانو عصایی

زانو عصایی

زانو عصایی که شکلی شبیه به دسته عصا دارد، دارای یک طرف بلندتر و انحنای ملایم تر است. این طراحی هوشمندانه مزایای فنی بسیاری دارد.

  • کاربرد: ایده آل برای اتصال لوله کف خواب به دیوار. قسمت بلندتر زانو به راحتی داخل دیوار قرار گرفته و تا قوطی کلید ادامه می یابد و نیاز به بوشن اضافی را حذف می کند.
  • مزیت فنی: شعاع خم بزرگتر باعث می شود اصطکاک کابل با جداره داخلی کاهش یابد. سیم کشی و عبور فنر در زانوهای عصایی بسیار روان تر و سریع تر انجام می شود.
  • اهمیت در پروژه: استفاده از این مدل سرعت کار برقکار را در مرحله سیم کشی به شدت افزایش می دهد و احتمال گیر کردن فنر را به صفر نزدیک می کند.

۳. زانو دور دار

زانو دور دار

این زانوها شعاع خمی بسیار بازتر از حد استاندارد دارند. در واقع تغییر جهت در طول مسیری طولانی تر اتفاق می افتد.

  • کاربرد: مخصوص عبور کابل های ضخیم، کابل های شبکه (CAT6) و کواکسیال که نباید تحت فشار خمش شدید قرار گیرند.
  • مزیت فنی: جلوگیری از شکستن هسته فیبر نوری یا آسیب به شیلد کابل های مخابراتی.
  • تفاوت با زانو عصایی: زانو عصایی یک پایه بلند دارد، اما زانو دور دار لزوماً پایه بلند نیست، بلکه انحنای (Curve) بازتری دارد.

جدول لیست قیمت حدودی زانو UPVC برق

در این بخش بازه قیمتی انواع زانو بر اساس سایزهای استاندارد (میلی متر و نمره PG) ارائه شده است. توجه داشته باشید که این قیمت ها بر اساس میانگین بازار لاله زار و نمایندگی های معتبر استخراج شده است. قیمت ها به ازای هر عدد و به تومان است. همچین این قیمت ها قطعا در طول زمان تغییر خواهند کرد.

نوع محصولسایز (میلی متر)معادل نمره (PG)بازه قیمتی (تومان) – کیفیت معمولیبازه قیمتی (تومان) – کیفیت ممتاز و نسوز
زانو کوتاه۲۰۱۳.۵۳,۵۰۰ – ۴,۸۰۰۵,۰۰۰ – ۶,۵۰۰
زانو کوتاه۲۵۱۶۴,۸۰۰ – ۶,۲۰۰۶,۵۰۰ – ۸,۵۰۰
زانو کوتاه۳۲۲۱۸,۰۰۰ – ۱۰,۰۰۰۱۱,۰۰۰ – ۱۴,۰۰۰
زانو عصایی۲۰۱۳.۵۵,۵۰۰ – ۷,۰۰۰۷,۵۰۰ – ۹,۵۰۰
زانو عصایی۲۵۱۶۷,۰۰۰ – ۹,۰۰۰۹,۵۰۰ – ۱۲,۰۰۰
زانو عصایی۳۲۲۱۱۱,۰۰۰ – ۱۳,۵۰۰۱۴,۰۰۰ – ۱۸,۰۰۰
زانو دور دار۲۰۱۳.۵۵,۰۰۰ – ۶,۸۰۰۷,۰۰۰ – ۹,۰۰۰
زانو دور دار۲۵۱۶۶,۵۰۰ – ۸,۵۰۰۹,۰۰۰ – ۱۱,۵۰۰

نکته: قیمت ها بسته به حجم خرید (کارتنی یا جزئی) و نوسانات مواد پتروشیمی تغییر می کند.

ویژگی های فنی و استانداردهای ضروری

هنگام خرید زانو UPVC، تنها نباید به قیمت اکتفا کرد. مشخصات فنی قطعه تضمین کننده ایمنی ساختمان در برابر حریق و خوردگی است.

خاصیت خود خاموش شوندگی

مهم ترین ویژگی اتصالات UPVC برق، رفتار آن ها در برابر آتش است. زانوهای استاندارد در صورت تماس با شعله مستقیم ممکن است بسوزند، اما به محض حذف منبع آتش، خود به خود خاموش می شوند. این ویژگی از انتقال آتش از طریق سیستم لوله کشی به سایر طبقات جلوگیری می کند. محصولاتی که در مراکز صنعتی معتبر مانند منطقه سمنان تولید می شوند، معمولاً تست های دقیق اشتعال پذیری را پشت سر می گذارند تا این استاندارد را کسب کنند.

مقاومت مکانیکی و ضربه

زانوها در مرحله کف سازی ساختمان تحت فشار فیزیکی زیادی قرار می گیرند. رفت و آمد کارگران، برخورد ابزارآلات و فشار وزن بتن می تواند باعث شکستگی اتصالات شود. زانویی که از UPVC خالص و با ضخامت مناسب تولید شده باشد، در برابر ضربات ناگهانی (Impact Resistance) مقاوم است و نمی شکند. شکستن زانو در زیر مصالح به معنای مسدود شدن مسیر سیم و تخریب پرهزینه کف برای تعمیر است.

سطح داخلی صیقلی

اصطکاک دشمن سیم کشی است. سطح داخلی زانو باید کاملاً آینه ای و لغزنده باشد. وجود هرگونه زائده پلاستیکی ناشی از قالب گیری نامناسب، باعث گیر کردن فنر یا پاره شدن روکش سیم می شود. برندهای معتبر با پولیش کاری دقیق قالب ها، این مشکل را رفع می کنند.

راهنمای سایزبندی و تطابق

انتخاب سایز زانو باید دقیقاً متناسب با لوله باشد. در ایران دو استاندارد برای نام گذاری سایزها وجود دارد:

  • سایز ۱۳.۵ (PG): معادل سایز ۲۰ میلی متر. پرمصرف ترین سایز برای لوله کشی روشنایی و پریزهای معمولی.
  • سایز ۱۶ (PG): معادل سایز ۲۵ میلی متر. استفاده برای کابل های اصلی واحد، کابل ورودی آشپزخانه یا عبور دسته های سیم ضخیم تر.
  • سایز ۲۱ (PG): معادل سایز ۳۲ میلی متر. کاربرد در رایزرهای اصلی و کابل های آسانسور یا ورودی اصلی برق ساختمان.

هنگام خرید دقت کنید که زانو باید به صورت “فیت” (Fit) روی لوله قرار گیرد. لقی بیش از حد باعث نفوذ شیره بتن به داخل مدار می شود و تنگی بیش از حد باعث ترک خوردن مادگی زانو هنگام نصب می گردد.

تشخیص زانو UPVC با کیفیت از نمونه های نامرغوب

بازار پر از محصولات متفرقه است. برای تشخیص کیفیت بدون تجهیزات آزمایشگاهی، به نکات زیر توجه کنید:

  • تست ضربه: یک زانو را از ارتفاع شانه روی زمین سخت رها کنید یا با چکش ضربه ملایمی بزنید. صدای برخورد باید بم و توپر باشد. صدای تیز و شکستن سریع نشانه استفاده از کربنات کلسیم بیش از حد (مواد پرکننده ارزان) است.
  • بررسی ظاهری: زانو را جلوی نور بگیرید. سطح داخلی باید کاملاً صیقلی باشد. هرگونه زبری یا حباب هوا در بافت پلاستیک نشانه ضعف تولید است.
  • رنگ: رنگ محصول باید یکنواخت باشد. دو رنگی یا رگه های تیره نشان دهنده اختلاط ناقص مواد یا سوختگی مواد در دستگاه تزریق است.
  • انعطاف پذیری نسبی: هرچند UPVC ماده ای سخت است، اما نباید مانند شیشه خشک باشد. مقدار کمی انعطاف پذیری برای تحمل تنش های ساختمان ضروری است.

بهینه سازی هزینه در خرید اتصالات

مدیران پروژه همواره به دنبال کاهش هزینه ها هستند. اما صرفه جویی در خرید اتصالات ارزان می تواند پرهزینه باشد. قیمت زانو تنها بخش بسیار کوچکی از کل هزینه تاسیسات الکتریکی را تشکیل می دهد (شاید کمتر از ۵ درصد). اما خرابی یک زانو در زیر کف سازی نهایی، هزینه های تخریب سنگ، سرامیک و بتن ریزی مجدد را تحمیل می کند که صدها برابر قیمت خود قطعه است.

بنابراین، خرید از برندهای معتبر و شناخته شده ای همچون سه ستاره سمنان که محصولات با کیفیتی را ارائه می دهند، نوعی بیمه کردن کیفیت پروژه محسوب می شود. اختلاف قیمت جزئی بین جنس درجه یک و درجه دو، ارزش ریسک کردن روی ایمنی شبکه برق را ندارد.

زانو UPVC قطعه ای کوچک اما استراتژیک 

زانو UPVC قطعه ای کوچک اما استراتژیک در شبکه توزیع برق ساختمان است. تنوع مدل ها شامل زانو کوتاه، عصایی و دور دار به مهندسین این امکان را می دهد که برای هر بخش از مسیر، بهترین گزینه را انتخاب کنند. زانوهای عصایی برای ورودی های کف به دیوار و زانوهای کوتاه برای کنج های تیز مناسب هستند. هنگام خرید، توجه به وزن، ضخامت، استاندارد نسوز بودن و کیفیت تزریق اولویت دارد. بررسی لیست قیمت ها نشان می دهد که با هزینه ای منطقی می توان از اتصالات استاندارد استفاده کرد و از تحمیل هزینه های سنگین تعمیرات در آینده جلوگیری نمود. همیشه کیفیت اتصالات زیرکار را جدی بگیرید، زیرا پس از پایان نازک کاری، دسترسی به آن ها غیرممکن خواهد بود.

دسته بندی شده در: