مولتیپل اسکلروزیس (اماس) یا اسکلروز چندگانه، یک بیماری پیشروندهی خودایمنی است که در آن، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت عصبی خود فرد حمله میکند. این حمله باعث آسیب به غلاف میلین (غلاف پوشاننده و محافظت کننده رشتههای عصبی) در مغز و نخاع میشود. با تخریب میلین، ارسال پیامهای عصبی بین مغز و دیگر بخشهای بدن دچار اختلال میشود. نتیجه این اتفاق ممکن است به صورت بیحسی، ضعف عضلانی، اختلال در راهرفتن، مشکلات بینایی، گرفتگی عضلات، یا حتی ناتوانی حرکتی بروز کند.
با وجود پیشرفتهای پزشکی، هنوز درمان قطعی برای اماس وجود ندارد. اما میتوان علائم بیماری را مدیریت کرد و سرعت پیشرفت آن را کاهش داد. در ادامه به بیماری ام اس و درمان آن با طب سنتی میپردازیم.
بیماری اماس از نگاه طب سنتی
در طب سنتی، بیماریها بر پایهی عدم تعادل مزاجها بررسی میشوند. اماس در این دیدگاه، یکی از اختلالهایی است که به دلیل غلبه سردی در بدن در مغز و اعصاب بهوجود میآید. به همین دلیل گفته میشود که اماس طبعی سرد دارد و برای کنترل آن باید مزاج بیمار گرمتر شود و رطوبت اضافی از بدن دفع شود.
درمانگران طب سنتی باور دارند زمانی که سردی بر مغز و نخاع غلبه پیدا کند، توانایی عصبی بدن کاهش مییابد. این اختلال میتواند با علائمی مثل ضعف عضلات، کرختی اندامها، خستگی، سنگینی سر، تاری دید و سستی در حرکت همراه باشد.
هدف در طب سنتی این است که با اصلاح مزاج و تقویت قوای مغزی، توان بدن برای مقابله با بیماری افزایش پیدا کند. درمان بیماری ام اس با طب سنتی معمولاً با مجموعهای از روشها انجام میشود؛ روشهایی که موجب تقویت انرژی بدن و تنظیم طبع میشوند.
نقش تغذیه و داروهای گیاهی در درمان اماس
تغذیه در طب سنتی فقط به معنای خوردن غذاهای سالم نیست. هر مادهای که وارد بدن میشود، باید با طبع فرد هماهنگ باشد و بتواند تعادل را به بدن برگرداند.
افرادی که دچار اماس هستند، معمولاً دچار ضعف قوای مغزی، کاهش انرژی و اختلال در خونرسانی به اندامها میشوند. بنابراین، در کنار گرمکردن مزاج، باید غذاهایی مصرف شود که مغذی، تقویتکنندهی اعصاب و ضدالتهاب باشند. برخی از خوراکیهای پیشنهادی در طب سنتی برای این بیماران شامل موارد زیر است:
- عسل، ارده، شیره انگور و خرما بهعنوان منابع انرژیزا
- حریره بادام، زرده تخممرغ نیمپز و شیر بادام برای تقویت مغز
- دمنوشهایی مثل بابونه، آویشن، اسطوخودوس و بادرنجبویه برای آرامسازی سیستم عصبی
- مصرف کندر بهصورت جویدنی یا در ترکیب با عسل برای بهبود تمرکز و عملکرد ذهنی
همچنین ویتامینهایی مثل ب12، دی، بیوتین، و امگا ۳ نقش مهمی در سلامت عصبی دارند. در طب سنتی نیز تأکید میشود که غذاها یا ترکیباتی مصرف شوند که به شکل طبیعی حاوی این مواد باشند. این موارد جزو پایههای بهترین درمان اماس با کمک طب سنتی به شمار میروند.
درمانهای مکمل در طب سنتی برای اماس
در طب سنتی، درمان به خوردن داروها و رعایت رژیم غذایی محدود نمیشود. گاهی لازم است بدن از طریق روشهای فیزیکی، سبکتر و متعادلتر شود. مخصوصا در بیماریهایی مثل اماس که با گرفتگی عضلات، درد و خستگی همراه است، درمانهای مکمل میتوانند بسیار موثر باشند.
- بادکش درمانی هم برای تخلیه رطوبت و سردی از اندامها به کار میرود. این روش باعث بهبود خونرسانی در عضلات و کاهش گرفتگی میشود. مخصوصا در ناحیه پشت، ران و ساق پا که اغلب در بیماران اماس دچار ضعف و سستی میشود.
- حجامت یکی از روشهای رایج در درمان بیماری اماس با طب سنتی است. در این روش، با خارجکردن خون راکد و مواد زائد از بدن، جریان خون تقویت میشود و التهابهای مزمن کاهش مییابد. حجامت مخصوص ناحیه گردن و کتفها برای بیماران اماس کاربرد بیشتری دارد.
- ماساژ با روغنهای گیاهی هم از جمله درمانهایی است که علاوهبر آرامسازی، به بهبود گردش خون، تقویت اعصاب و کاهش اسپاسم عضلانی کمک میکند. روغنهایی مثل روغن سیاهدانه، زنجبیل و بابونه معمولاً برای این منظور توصیه میشوند.
وقتی همهی این روشها، با تشخیص دقیق مزاج و همراه با تغییرات تغذیهای اجرا شوند، میتوانند بخشی از بهترین درمان اماس با کمک طب سنتی باشند. البته شرط اول و مهم این است که درمان زیر نظر پزشک آشنا با هر دو سیستم سنتی و مدرن انجام شود تا تداخل یا خطر احتمالی بهوجود نیاید.
نقش ویتامینها و مکملها از نگاه طب سنتی و مدرن
در درمان بیماری اماس با طب سنتی، تاکید زیادی بر رساندن مواد مغذی به بدن وجود دارد و این نگاه با علم روز هم هماهنگ است. ویتامین دی یکی از مهمترین مکملهایی است که در هر دو رویکرد توصیه میشود. کمبود آن با شدت گرفتن علائم اماس ارتباط دارد و مصرف کنترلشده آن میتواند به تقویت ایمنی و کاهش التهاب کمک کند.
همچنین ویتامینهای گروه ب از جمله ب6 و ب12 برای عملکرد عصبی و مقابله با خستگی اهمیت زیادی دارند. طب سنتی هم مصرف خوراکیهایی با طبع گرم و سرشار از این ویتامینها مثل گوشت بره، نخود، زرده تخممرغ و مغزها را پیشنهاد میدهد. این ترکیب از دانش سنتی و مدرن، مسیری عملی برای کنترل بیماری اماس و درمان آن با طب سنتی فراهم میکند.
مراقبت روحی و روانی در کنار درمان فیزیکی
بیماری اماس فقط یک اختلال جسمی نیست. بسیاری از بیماران دچار افسردگی، اضطراب، اختلال خواب یا کاهش تمرکز هم میشوند. طب سنتی برای آرامسازی ذهن اهمیت زیادی قائل است. دمنوشهایی مثل گلگاوزبان، بادرنجبویه و اسطوخودوس، خواب کافی، گوش دادن به موسیقی ملایم و پرهیز از غذاهای محرک، از جمله راهکارهایی هستند که میتوانند به آرامش روان و کاهش تنش کمک کنند. همچنین ماساژ با روغنهای گرم یا استفاده از رایحهدرمانی در کنار تغذیه مناسب، بخشی از بهترین درمان ام اس با کمک طب سنتی بهشمار میروند.
طب سنتی؛ مکملی در کنار پزشکی نوین
حتماً به این نکته توجه داشته باشید که درمانهای طب سنتی بهتنهایی نمیتوانند جایگزین درمانهای اصلی و تأییدشدهی پزشکی شوند. اماس یک بیماری پیچیدهی عصبی است که نیاز به پیگیری منظم و درمان دارویی تحت نظر متخصص مغز و اعصاب دارد. استفاده از رویکردهای طب سنتی تنها در صورتی توصیه میشود که بهعنوان درمان مکمل و با هماهنگی پزشک معالج متخصص انجام شود تا از تداخل با داروها یا تشدید بیماری جلوگیری شود.
ارکیدلایف، به عنوان مرکز تخصصی حمایت از بیمار، با هدف پشتیبانی، افزایش آگاهی و اطلاعرسانی صحیح در زمینه مصرف بهینه داروها فعالیت میکند. این واحد با بهرهگیری از کارشناسان مجرب و دلسوز، به صورت ۲۴ ساعته آماده پاسخگویی به سوالات، دغدغهها و نیازهای مصرفکنندگان داروهای تحت فروش و بازاریابی شرکت ارکیدفارمد است.